|
‘Ενας κυκλος άρθρων για τις πολυτέλειες που ζητάμε απο το Κράτος όταν αυτό δεν μπορεί να μας παρέχει τα βασικά.
Μέρος Πρώτο- Αρχαιότητες
Διάβασα με πολύ ενδιαφέρον την συνεντευξη ενός συμπαθή και κατα τα φαινόμενα ευσυνείδητου και ευαίσθητου αρχαιολόγου στην Ημέρα τση Ζάκυθος ( 23 Οκτωβρίου)
Ο συμπαθέστατος Αρχαιολόγος, αφου ανέλυσε το ‘αρχαιολογικό΄δυναμικό της Ζακύνθου, μίλησε για τις επαφές που είχε με δημόσιους φορείς και για τα αιτήματά του: ίδρυση αρχαιολογικού μουσείου στην Ζακυνθο, στελέχωση της εφορίας αρχαιοτήτων, κονδύλια για καινούργιες ανασκαφές, αναφέρθηκε και στην αρχαιοκαπηλία όπου παραδέχθηκε οτι η κρατική μηχανή είναι αδύναμη να καταπολεμήσει.
Και αναρωτιέμαι: εδώ οι δημόσιοι φορείς στην Ζακυνθο αδυνατούν να παρέχουν νερό στους Ζακυνθινούς, δεν μπορούν να πληρώσουν εργαζόμενους να μαζέψούν τα σκουπίδια, δεν μπορούν να προστατεψουν τα δάση και περιμένουμε οι τοπικοί άρχοντες να δώσουν λύση στα προβλήματα του ευσυνείδητου αρχαιολόγου;
Οχι οτι οι αρχαίοι θυσαυροί δεν ειναι πολύ συμαντικοί για την πατρίδα μας. Αλλά γιατι θα πρέπει να αποτελούν μέριμνα του Κρατους; Γιατί δηλαδή ο συμπαθής αρχαιολόγος να περιμένει απο καποιον υπάλληλο της Νομαρχίας η του Υπουργείου να ευαισθητοποιηθεί;
Πόσο πιό αποτελεσματικα θα μπορούσαμε να εκμεταλλευθούμε τους θησαυρούς του νησιού μας αν ο συμπαθής αρχαιολόγος, μπορούσε να πάρει δάνειο απο μια τράπεζα και να φτιάξει αυτός το μουσείο όπως αυτός το επιθυμεί;. Να το στήσει, να προσλαβει αυτούς που θέλει, να χρεώσει το εισητήτήριο που πιστέυει οτι θα το συντηρήσει, να συλλέξει τις αρχαιότητες που θεωρέι κατάλληλες, και να οργανώσει σε συνεργασία με ιδιοκτήτες οικοπέδων τις δικές του ανασκαφές και να ανακαλύψει τις αρχαιότητες και να τις καταγράψει.
Και θα ρωτήσουν πολλοί φίλοι ‘μα τι εκθέματα θα βάλει στο μουσείο του ο αρχαιολόγος μας την στιγμή που σήμερα οτιδήποτε ανακαλυφθεί ανήκει στο Κράτος;’
Και εδώ βρισκόμαστε στο δευτερο μέρος του προβλήματός μας. Κανείς δεν ξέρει πόσες αρχαιότητες έχουν καταστραφεί, η εχουν αποκρυφθεί απο τρομαγμένους ιδιοκτήτες που στην προσπάθειά τους να χτίσουν μιά οικοδομή, βρίσκουν καποια αρχαία αντικείμενα, ή ερείπια, και η όποια αποζημίωση απο το Κράτος, καλύπτει ένα μικρό μόνο ποσοστό απο το κόστος της διακοπής των οικοδομικών εργασιών.
Κανείς δεν ξέρει πόσα αντικείμενα έχουν βγεί παράνομα απο την χώρα γιατί στο εξωτερικό αξίζουν περισσότερο απο οτιδήποτε μπορεί να δώσει το Κράτος;
Εαν όμως τα κειμήλια ανήκαν σε αυτόν που τα βρήκε, και αυτός είχε την ελευθερία να το δώσει η να το πουλήσει στην μεγαλύτερη δυνατή τιμή, τότε θα υπήρχαν πολλές πιθανότητες τα αντικείμενα να κατέληγαν στο αρχαιολογικό μουσείο του συμπαθούς αρχαιολόγου.
Η εφορεία αρχαιοτήτων (δεν χρειάζεται να έχουμε 20 , θα μπορούσαμε να έχουμε μονο 3 η 4, ) θα πρέπει μονο να μπορεί (με κόστος που θα βαρύνει τον ιδιώτη) να καταγράψει τα αντικείμενα και να τα φωτογραφήσει, και αποτυπώσει, και απο εκεί και πέρα ο ιδιοκτήτης/ευρών θα μπορεί να ορίσει την δική του τιμή και να τα πουλήσει σε όποιον θέλει.
Πολύς κόσμος θα τρομοκρατηθεί με αυτές τις προτάσεις. ‘Θα βγούν στο εξωτερικό, και δεν θα τα ξαναδούμε ποτέ’, ‘θα ξεπουλήθεί η κληρονομιά μας’, ‘θα κλειστούν σε συλλογές και δεν θα μπορεί να τα δεί ο λαός’.
Μα τώρα δεν βγαίνουν στο εξωτερικό; τώρα δεν πωλούνται στο εξωτερικό χωρίς το Ελληνικό Κράτος να μπορεί να ελεγξει τι πωλείται και μάλιστα δεν παίρνει και χρήματα απο τετοιες συναλλαγές; Τωρα δεν κλείνονται σε ιδιωτικές συλλογές;
Μήπως αν οι ίδιοι οι πολίτες είχαν να κερδίσουν άμεσα και χρηματικά απο τις οποιές αρχαιότητες θα βρίσκαν, θα ήταν πιό προσεκτικοί και μάλιστα θα επιδίωκαν να φέρουν στο φώς τις αρχαιότητες αυτές; Μήπως αν αφήναμε καποια αγορά να ανθήσει στις αρχαιότητες, με το κράτος να καταγράφει μόνο τις αρχαιότητες και ίσως να εκδίδει αντι ενός μικρού χρηματικού αντιτίμου την αδεια ιδιοκτησίας του κειμηλίου, τότε αρχαιολόγοι και συλλέκτες, θα μπορούσαν να προσφέρουν ανταγωνιστικές τιμές σε ιδιοκτήτες και γαιοκτήμονες που θα βρίσκαν αρχαιότητες στην ιδιοκτησία τους, αρα θα υπήρχε μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση στους πολίτες οι αρχαιότητες και να προστατευθούν, και να βγούν στο φώς και να καταλήξουν σε μουσεία , πολλές φορές να παραμείνουν στην Ελλάδα;
Υπάρχει περίπτωση ένας Δημόσιος Υπάλληλος του Υπουργείου Πολιτισμού στην Αθήνα να έχει τις ιδιες προτεραιότητες, γνώσεις και ευαισθησίες με τον συμπαθή Αρχαιολόγο στην Ζάκυνθο;
Νοέμβριου 17, 2007 at 12:26 am | Άρθρα-Θέματα | 3 comments
|
Νοέμβριου 27th, 2007 at 1:30 pm
Πολύ δυνατό άρθρο Νίκο, χτυπάει με επιτυχία ένα από τα προπύργια του “δημόσιου” (κρατικού) domain.
Αν δημοσιευτεί στην ίδια εφημερίδα (ως απάντηση ας πούμε στο άρθρο του αρχαιολόγου), πιστεύω ότι θα πυροδοτήσει ενδιαφέρουσες συζητήσεις.
Δεκεμβρίου 29th, 2007 at 9:19 am
Σαφώς και η κρατική μηχανή έχει αποδειχθεί άχρηστη σε πολλές ανάλογες περιπτώσεις. Φρονώ όμως πως άν μπορεί να μπει κάποια στιγμή μη κρατικός φορέας στο παιχνίδι, τοπικές εταιρίες λαϊκής βάσης μπορούν να έχουν επιτυχία και οικονομική αλλά και πολιτιστική που είναι και το ζητούμενο.
Κατ΄ αρχήν, μία τοπική εταιρία λαϊκής βάσης, ένας συνεταιρισμός, όταν ο δήμος δεν δύναται να ανταπεξέλθει, είναι προτιμότερη και από την κεντρική διοίκηση και από τον ιδιώτη πλειοδότη, διότι το εύρημα θα παραμείνει στον τόπο όπου ανήκει και όχι σε μια συλλογή -κρατική ή ιδιωτική- στην Αθήνα ή στη Θεσσαλονίκη. Από μια άποψη, τί να δώσει 30 ευρώ αεροπορικό εισιτήριο ένας βορειοελλαδίτης να δει ένα εύρημα από την πόλη του σε ιδιωτική ή κρατική συλλογή στην Αθήνα τι να πληρώσει 50 ευρώ να το δει στο Βρεττανικο Μουσείο, αν μπορεί να το έχει δίπλα στο σπίτι του. Και όχι μόνο αυτό, αλλά οι τοπικοί επιχειρηματίες και κάθε περιοχή συνολικά θα έχουν να κερδίσουν εάν τα ευρήματα εκτίθενται στον τόπο τους. Έστω ότι βρίσκεται στη Ζάκυνθο σημαντικό εύρημα από ναυάγιο της εποχής πριν τον πόλεμο με τη Σπάρτη. Αν αυτός που πλειοδοτήσει δεν λέγεται λ.χ. Τυρογαλάς ή Ρώμας να τα κρατήσει στην ιδιωτική του συλλογή του που θα είναι προσβάσιμη στον χακυνθινό αλλά Μανουσακάκης, θα πρέπει ο Ζακυνθινός να πάει στα Χανιά;
Δεκεμβρίου 29th, 2007 at 12:33 pm
Ζάλμοξη σε ευχαριστώ για το σχόλιο, και με εντυπωσιάζει που γνωρίζεις τα μεγάλα τζάκια της Ζακύνθου, ειδικα τον Τυρογαλά.
Δεν διαφωνώ με την τοποθέτησή σου, είμαι σίγουρος οτι αν το κράτος υποχωρούσε στο θέμα, το οποίο έχουμε μαθει οτι παιζει τον πρωταρχικό ρόλο, οι δυνάμεις και η ενέργεια των πολιτών θα απελευθερονώταν και θα ειχαμε και αρχαιολογικούς συλλόγους και αρχαιολογικές εταιρείες καποιές τοπικού χαρακτήρα, αλλες εθνικού και άλλες διεθνούς εμβέλειας.
Αν τελικά πλειοδοτήσει ενας Κρητικός για ενα Μακεδονικό ευρημά, αυτό δεν σημαίνει οτι καποτε δεν θα υπάρξει ενας Μακεδόνας να το αγοράσει ή ο ίδιος ο Κρητικός να το δανείσει σε ενα Μακεδονικό μουσέιο για μια περίοδο ας πούμε 6 μηνών οπότε να μπορέσει το συγκεκριμένο ευρημα να το δει και ο Βορειοελλαδίτης.
Απο την στιγμή δε, που έχει καταγραφεί και αποτυπωθεί απο το Υπουργείο, μπορεί ο οποιοσδήποτε να ελεγξει την καταγωγή του ευρήματος, να βρεί ποιός το έχει και να το αγοράσει και να το επιστρέψει στον τόπο του.
Αλλα όταν το Κράτος ‘αναλαμβάνει’ εναν τομέα για να γλυτώσει τα ‘πολυτιμα αντικειμενά’ μας απο τους ‘κακούς’ ιδιώτες, τοτε και οι πολίτες επαναπάυονται. Και οι αρχαιότητες βγαίνουν λαθραία και λόγω του τωρινού καθεστώτως δεν τις βλέπουμε ποτέ.