|
Μηπως υπάρχει και άλλος τρόπος να οριστούν οι δασικές εκτάσεις;
‘Ενα φαινομενικά άσχετο παράδειγμα απο την Μεγάλη Βρεττανία
Η ενασχόληση μου με την αρχιτεκτονική στην Μεγάλη Βρεττανία και το σύστημα προστασίας των διατηρητέων κτιρίων με οδήγησε σε έναν συνειρμό για το πώς μπορούν να προστατευτούν τα δάση στην Ελλάδα. Ακούγεται τελείως ασύνδετο αλλά καταθέτω την πρόταση.
Στην Μεγάλη Βρεττανία τα κτίρια ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και πολιτιστική αξίας προστατεύονται με τον τίτλο του διατηρητέου κτιρίου (listed buildings). Οικιστικα σύνολα, οικισμοί και προάστια μπορούν επίσης να κριθούν διατηρητέα (Conservation Areas).
Ποιά έιναι η έννοια του διατηρητέου κτιρίου; Ότι οποιαδήποτε αλλαγή, μετατροπή εσωτερική η εξωτερική, επέκταση η οποία δέν χρειαζόταν άδεια απο την πολεοδομία (πχ αλλαγή μιας πόρτας) , σε ένα διατηρητέο κτίριο χρειάζεται άδεια. Έτσι ελέγχεται η ποιότητα των μετατροπών.
Ο ορισμός ενός διατηρητέου κτιρίου δέν αλλάζει με την αλλαγή ιδιοκτησίας. Ο νέος ιδιοκτήτης υποκειται στους ίδιους περιορισμούς.
Οι ποινές για την οποιαδήποτε αλλοίωση διατηρητέων κτιρίων είναι πολύ σοβαρές.
Κατ’αρχήν έαν συληφθεί επ’αυτοφόρω ο οποιοσδήποτε να κάνει μετατροπές χωρίς άδεια είναι ποινικό αδίκημα, με ποινές προστίμου η και φυλάκισης. Έαν διαπιστωθεί ότι έχει γίνει μετατροπή χωρίς άδεια ακόμα και απο προηγούμενο ιδιοκτήτη και οι δύο ιδιοκτήτες θεωρούνται υπεύθυνοι και η Πολεοδομία μπορεί να καταθέσει αγώγή και ανάλογα με το παράπτωμα να βάλει πρόστιμο ακόμα και να κατασχέσουν το κτίριο.
Πώς ορίζεται το διατηρητέο κτίριο; Εδω είναι το πιό ενδιαφέρον.
Ο κάθε πολίτης μπορεί να καταθέσει σε μία επιτροπή την προτασή του για να οριστεί ένα κτίριο σαν διατηρητέο. Η επιτροπή επισκέπτεται το κτίριο και κρίνοντας την αξία του εισηγείται στον υπουργό τον ορισμό του κτιρίου η μή.Απο την στιγμή που ο υπουργός θα εγκρίνει την λίστα, (με ένα απλό ‘τικ’ δίπλα απο την διεύθυνση του κτίριου) το κτίριο κρίνεται διατηρητέο και ο οποιοσδήποτε ιδιοκτήτης όσες αντιρρήσεις και αν έχει υπόκειται στους ανάλογους κανονισμούς. Πολλές φορές πολίτες (πολιτιστικοί σύλλογοι, εταιρείες ιστορίας) καταθέτουν φωτογραφίες και ιστορικά αρχεία στην επιτροπή που δρούν ώς αρχείο για το μέλλον.
Ερχόμενοι στο θέμα των δασών, παρακολουθώ την αγωνία να ολοκληρωθεί το κτηματολόγιο το οποίο υποτίθεται οτι θα προστατεύσει τα δάση. Αλλα συνδέοντας την έννοια της δασικής έκτασης με την ιδιοκτησία δίνει κίνητρο στον οποιοδήποτε να αμφισβητίσει δημόσιες εκτάσεις με την ελπίδα οτι δέν θα οριστούν δασικές.
Έαν τα δύο σημεία αντιμετωπίζονταν ανεξάρτητα, τοτε θα αφαιρούσε σε κάποιο βαθμό τις μηχανορραφίες αγροτών και άλλων ιδιοκτητών γής για να καταπατήσουν εκτάσεις.
Ομάδες Πολιτών (φαντάζομαι οικολογικές οργανώσεις) θα κατέθεταν σε ειδικές επιτροπές φωτογραφικά στοιχεία και ίσως σχέδια για μια έκταση που θεωρούν δάσος, ανεξάρτητα απο το ποιός την έχει η αν έχει κτίρια η αν έχει σε τμήμα της καλλιέργειες.
Απο την στιγμή που η επιτροπή εισιγηθεί και ο Υπουργός εγκρίνει η έκταση κρίνεται δασική και η ανάπτυξή σε αυτήν απο οποιονδήποτε θα χρειάζεται άδεια. Αυτό δέν σημάινει οτι δέν θα επιτρέπεται καμία αλλαγή γιατι αυτό θα αναγκάσει τους ιδιοκτήτες να παρανομήσουν. Αλλά οι αλλαγές θα πρέπει να εγκρίνονται και να μην είναι βλαπτικές για την δασική έκταση σε όσο μέρος της ιδιοκτησίας βρίσκεται.
Σε αυτό μπορεί να βοηθήσει και ένα άλλο σύστημα απο την Μεγάλη Βρεττανία αυτό του ορισμού των Διατηρητέων Δένδρων ( Tree Preservation Orders), συμφωνα με το οποίο ειδικα μέσα στις πόλεις ορίζονται δέντρα τα οποία για να κοπούν η να γίνουν επεμβάσεις χρειάζεται και πάλι άδεια.
Ετσι άν οι πολίτες που θα εισηγηθούν στην επιτροπή έχουν καταγράψει τα είδη και την τοποθεσία συστάδας δένδρων αυτά μπορούν να αποκτήσουν ακόμα περισσότερη προστασία.
Ας μην κρυβόμαστε βέβαια, ακόμα και στην Αγγλία γίνονται βλάβες σε διατηρητέα κτίρια, και δεν μπορούν να τα προλάβουν όλα οι αρχές. Αλλά στην πλειοψηφεία τους οι ιδιοκτήτες των διατηρητέων κτιρίων συμμόρφώνονται με τους κανονισμούς. Αλλωστε οι κανονισμοί δέν είναι απαγορευτικοί απλώς κάνουν πιό δύσκολη την διαδικασία των αλλαγών. Αργά η γρήγορα τα διατηρητέα κτίρια περνάνε σε ιδιοκτήτες που τα αγοράζουν γιατι θέλουν να τα διατηρήσουν γιατι απλώς τα αγαπάνε έτσι όπως είναι και τα ανακαινούν με πίστη στην αρχιτεκτονική παράδοση, δίνοντάς τους μια καινούργια ζωή.
Αυτό θα ήταν και το όραμα που έχω για τα δάση στην Ζάκυνθο. Οτι τελικά θα καταλήξουν σε ανθρώπους που τα αγαπάνε, θα τα διατηρήσουν, θα βρούν ήπιους τροπους ανάπτυξής και θα τα προστατεψούν και ακόμα και άν καούν οι εκτάσεις δεν θα καταπατηθούν και θα τα αφήσουν να αναρρώσουν.
Πολλές είναι οι λεπτομέρειες ενός τέτοιου συστήματος που θα πρέπει να εξεταστούν, αλλά προσωπικά, εχω βαρεθεί να περιμένω το κτηματολόγιο.
Νικος Χαραλάμπους
Υποψήφιος Βουλευτής Ζακύνθου
Φιλελεύθερη Συμμαχία
Σεπτεμβρίου 10, 2007 at 3:26 pm | Δάση | No comment
|
