|
Ένα καθαρό καθεστώς ιδιοκτησίας ίσως προστατεύσει τα δάση καλύτερα απο το κράτος.
Το καμένο δάσος είναι ένα απο τα πιό θλιβερά θεάματα. Όσες φορές και άν το έχουμε δεί τις τελευταίες δεκαετίες εξακολουθεί να μας γεμίζει ‘οργή, θλίψη και αγανάκτηση’ όπως ανέφερε η ΗτΖ (20 Ιουλίου).
Πολύς κόσμος επικεντρώνεται στις θεωρίες συνομωσίας άλλες φορές βάσιμες άλλες φορές όχι. Ότι δηλαδή τα δάση καίγονται απο επιτήδειους για να τα οικειοποιηθούν και να κερδοσκοπήσουν χτίζοντας βίλες.
Πριν αναλύσουμε αυτήν την διεστραμμένη συμπεριφορά , αξίζει να έχουμε στο μυαλό μας οτι υπάρχουν και άλλες δύο αιτίες για τις πυρκαγιές στα δάση.
Η μια είναι οι φυσικές αιτίες. Οι πυρκαγίες στα δάση εκδηλώνονταν πολύ πρίν εμφανιστεί ο άνθρωπος στην γή. Κεραυνοί, εκρήξεις ηφαιστείων, μετεωρήτες έχουν κάψει απέραντες εκτάσεις στο παρελθόν.
Σε βάθος χρόνου το δάσος επανέρχεται στην αρχική του κατάσταση.
Μάλιστα υπάρχει μία σχολή σκέψης που λέει οτι επειδή ο άνθρωπος σταματά τις φυσικές πυρκαγιές πριν ολοκληρώσουν τον κύκλο τους, τα δάση γεμίζουν απο πιο έφλεκτους θάμνους και φυτά και καταλήγουμε να έχουμε πολύ μεγαλύτερες και πιό καταστροφικες πυρκαγιές. Το ποιές πυρκαγιές είναι φυσικές και αναγκαίες και ποιές καταστροφικές είναι θέμα ειδικών στα θέματα δάσους και θέμα για άλλη συζήτηση.
Άλλη αιτία είναι οι πυρκαγίες απο ανθρώπινη αμέλια. Το παροιμιώδες πλέον τσιγάρο, ο αγρότης που θέλει να κάψει κάποια ξερόχορτα κοντά σε ένα δάσος κτλ. έχουν το δικό τους μερίδιο ευθύνης στις πυρκαγιές. Θέλω να πιστέυω οτι μετά απο χρόνια ενημέρωσης, οι πολίτες είναι πιό προσεκτικοί.
Επιστρέφοντας στην αρχική, και σημαντικότερη απο πλευράς ευθυνών, αιτία ας δούμε τι φταίει στο υπάρχον σύστημα. Δεν υπάρχει κτηματολόγιο για να ξέρει το κράτος ή οι πολίτες που είναι οι δασικές εκτάσεις. Οι δασικές εκτάσεις είναι πολυ μεγάλες για να υπάρξει αποτελεσματική επιτήρηση και έγκαιρη επέμβαση. Οι πιέσεις για ανάπτυξη της γής, είτε για αγροτικές εκτάσεις είτε για κατοικίες και τουρισμό αλλα και για βιομηχανία είναι πολύ ισχυρές και κερδοφόρες.
Πως μπορούν να βελτιωθούν τα πράγματα; Ας κοιτάξουμε λίγο το άμεσο περιβάλλον μας. Αν έχετε ένα κομμάτι γής όπου έχετε το σπίτι σας, την επιχείρηση σας η τα χωράφια σας, και έχετε 5 δέντρα, που κάνουν αυτο το κομμάτι γής που σας ανήκει πιό όμορφο, ενδεχομένως προσφέρει ξηλεία η καρπούς, θα το καίγατε;. Θα είχε κάποιος άλλος κίνητρο να τα κάψει; Θα μπορούσε κάποιος να καταπατήσει το δικό σας κομμάτι γής και να χτίσει ένα σπίτι εκεί; Εάν για κάποιο λόγο τα δέντρα καιγόντουσαν, δέν θα θέλατε εσείς να φυτέψετε καινούργια δέντρα όσο γρηγορότερα γίνεται;. Υπάρχει κάποιος που θα άφηνε καμένα δέντρα στο οικόπεδό του; Μηπως τελικά προστατεύουμε την ατομική ιδιοκτησία μας, πολύ πιο αποτελεσματικά απο ότι το κράτος την δημόσια περιουσία;
Επομένως εαν οι δασικές εκτάσεις δινόντουσαν σε μη κρατικούς οργανισμούς μήπως αυτοί θα είχαν καλύτερο κίνητρο απο το κράτος να οικειοποιηθουν, να εκμεταλλευτούν και να προστατεύσουν τα δάση; Το πως έχει μεγάλη σημασία βέβαια.
Εαν οι δασικές εκτάσεις δωθούν δωρεάν, οι νέοι ιδιοκτήτες δέν πρόκειται να εκτιμήσουν αυτό που τους προσφέρεται. Εάν οι δασικές εκτάσεις δοθούν ‘ανευ όρων’ ενδεχομένως να αποψιλοθούν για να γίνουν χωράφια και βοσκοτόπια και σπίτια.
Εαν όμως οι δασικές εκτάσεις χωριστούν σε μεγάλα τεμάχια και ιδιώτες (αλλά και περιβαλλοντικές οργανώσεις), καταθέσουν προσφορά που θα συνοδεύεται απο μελέτη με προτάσεις αξιοποίησης, τότε οι αρχές θα είχαν τον έλεγχο στο τί θα γινόταν στα δάση. Οι νέοι ιδιοκτήτες θα είχαν το κίνητρο να οριοθετήσουν την περιουσία τους και να προσπαθήσουν να κάνουν την απόσβεση αυτών που πληρώσαν. Κάποια πολύ περιορισμένη δόμηση θά πρέπει να επιτραπεί, όχι μόνο για μία οικονομική ανταμοιβή στον ιδιοκτήτη της δασικής έκτασης, αλλά με την μόνιμη παρουσία του εκεί θα αποτελέσει μία μορφή επιτήρησης που μπορεί να εντοπίσει μια πυρκαγιά νωρίτερα ίσως απο την πυροσβεστική.
Σε ανεπτυγμένες χώρες του εξωτερικού με μεγάλες δασικές εκτάσεις και παράδοση στην διαχείρηση τους (Καναδάς, ΗΠΑ, Σουηδία, Φιλανδία, Νέα Ζηλανδία) η εμπορική χρήση τών δασών είναι μία πραγματικότητα. Δάση ανήκουν σε ιδιωτικές εταιρείες, και τα χρησιμοποιούν, τα συντηρούν και τα προστατεύουν γιατι είναι πηγή κέρδους γι’αυτες. Ως εκ θαύματος στις προαναφερθείσες χώρες υπάρχει αύξηση των δασικών εκτάσεων.
Αντίθετα οι μεγαλύτερες καταστροφές τών δασών συμβαίνουν σε χώρες που το κράτος απαγορεύει οποιαδήποτε εμπορική χρήση και προσπαθεί να αποκλείσει την προσβαση σε αυτά, την ίδια στιγμή που δέν μπορεί να εφαρμόσει αποτελεσματικά τα απαγορευτικά αυτά μέτρα.
Σε επόμενο άρθρο θα αναφερθώ με περισσότερες λεπτομέρειες στις εμπορικές χρήσεις των δασών, καθώς και σε περισσότερα παραδείγματα απο το εξωτερικό.
Για να μπορέσουμε να προστατεύσουμε τα δάση σαν τα σπίτια μας θα πρέπει να τα έχουμε ουσιαστικά, πρακτικά και νομικά όπως έχουμε τα σπίτια μας.
Με ευχές για περισσότερο ίσκιο
Νίκος Χαραλάμπους
nikos.haralambous@greekliberals.net,
Ο Νίκος Χαραλάμπους, Αρχιτέκτονας, είναι ιδρυτικό μέλος και υποψήφιος βουλευτής της Φιλελεύθερης Συμμαχίας στον νομό Ζακύνθου. www.greekliberals.net
Αυγούστου 11, 2007 at 4:15 pm | Δάση | No comment
|
