|
Πόσο θα αγανακτήσουμε, παραπονεθούμε, και καυγαδήσουμε στην Ζάκυνθο μέχρι να καταλάβουμε οτι το υπάρχον πρόβλημα με το νερό δέν είναι θέμα κομμάτων ή προσώπων αλλα συστήματος.
Δεν θα προκαλούσε έκπληξη εάν ανέφερα οτι το νερό είναι το πιο σημαντικό θέμα-πρόβλημα στην Ζάκυνθο.Ενα νησί με περιορισμένη έκταση βρίσκεται εξ’αρχης σε ευάλλωτη θέση. Με ολοένα αυξανόμενο πλυθησμό, με αυξημένο τουρισμό την περίοδο λειψυδρίας και με τις αγροτικές καλλιέργειες να καταναλώνουν μέρος του διαθέσιμου πόσιμου νερού τα προβλήματα διαρκώς οξύνονται. Υπάρχει μία διάσταση του παραλόγου εδώ, αν αναλογιστούμε οτι σαν νησί περιβαλλόμενο απο απεριόριστες ποσότητες νερού (την θάλασσα!) δεν θα έπρεπε να υπάρχει κανένα πρόβλημα.
Η συνεχιζόμενη κρίση στην παροχή νερού σε περιοχές του νησίου φανέρωσε ακόμα μιά φορά τις αδυναμίες του υπάρχοντος κρατικιστικού συστήματος παροχής νερού αλλά και μίας προβληματικής νοοτροπίας που μας χαρακτηρίζει ως Έλληνες.
Αφ’ενος η ΔΕΥΑΖ αδυνατεί να ικανοποιήσει τις βασικές αναγκες τών κατοίκων οι οποίοι την πληρώνουν ανεξάρτητα απο την θελησή τους με τους φόρους τους. Αφ’ετέρου δαιμονοποιήθηκαν οι ιδιωτικές υδροφόρες οτι ‘κερδοσκόπησαν’ παρέχοντας νερό εκεί που υπήρχε έλλειψη.
Να κάνω μία ερώτηση: Εαν δέν υπήρχαν οι υδροφόρες και η ΔΕΥΑΖ είχε το μονοπώλιο παροχής νερού, η κατάσταση θα ήταν καλύτερη η χειρότερη; Μήπως δεν θα υπήρχε καμία εναλλακτική λύση για να καλυφθούν οι ελλείψεις;
Όταν σε έναν τομέα επιτρέπεται να δουλέψουν ελεύθερα οι δυνάμεις της αγοράς, η προσφορά τών αγαθών προσαρμόζεται καλύτερα στην ζήτηση που υπάρχει και γίνεται καλύτερη διαχείρηση των διαθέσιμων πόρων.
Ακούγεται αφηρημένο;Τι κίνητρο έχει η ΔΕΥΑΖ να παρέχει νερό στους δημότες; Οι φόροι θα πληρωθούν ούτως η άλλως. Δεν προκειται να χρεοκοπήσει η να κλείσει ακόμα και αν έχει ελλείματα η δεν προσφέρει ποιότητα υπηρεσιών στους καταναλωτές. Οι υπάλληλοι της ΔΕΥΑΖ δεν θα απολυθούν ακόμα και αν δεν κάνουν καλά την δουλειά τους.
Εαν δεν το έχετε καταλάβει, οι Ζακυνθινοί πληρώνουν το νερό τριπλά. Πρώτα με τους φόρους για να συντηρούν το δήμο που στηρίζει την ΔΕΥΑΖ, δεύτερον με τον λογαριασμό του νερού και τρίτον πληρώνοντας τις υδροφόρες κάθε φορά που η ΔΕΥΑΖ αδυνατεί να παρέχει νερό.
Οσο βλέπουμε την παροχή νερού σαν ‘δημόσια υπήρεσια’ αντί για εμπορεύσιμο αγαθό θα υπάρχουν τέτοια προβλήματα τα οποία και συνέχεια θα χειροτερεύουν. Το κλίμα αλλάζει και τα καλοκαίρια γίνονται ζεστότερα, την ίδια στιγμή που ο τουρισμός συνεχίζει να αναπτύσσεται και να έρχεται περισσότερος κόσμος στο νησί.
Φαντάζομαι οτι αυτοί που διαβάζουν το άρθρο θα έχουν σοκαριστεί με την περιγραφή της παροχής νερού σαν εμπορεύσιμο αγαθό. Προσέξτε: το νερό στην πηγή του διατίθεται ‘δώρεαν’. Ο καθένας μπορεί να πάει σε ένα ποτάμι, ή μια λίμνη ή στην θάλασσα και να πάρει νερό. Όμως η γεώτρηση για να βρεθεί νερό και να χτιστεί ένα πηγάδι, ο καθαρισμός του νερού, η αφαλλάτωση, η κατασκευή ενός καινούργιου δίκτυου ύδρευσης για να φτάσει απο την πηγή στην βρύση μας και η συντήρηση αυτού του δικτύου για δεκαετίες κοστίζουν και χρειάζονται διαρκείς επενδύσεις για να έχουμε την καλύτερη δυνατή ποιότητα και την καλύτερη δυνατή παροχή. Το κράτος δέν μπορεί να παίξει αυτόν τον ρόλο σε μεγάλη διάρκεια.
Σκεφτήτε το εξής: Τι ποικιλία και ποιότητα παροχής ψωμιού (άλλο βασικό αγαθό) θα είχαμε αν τα αρτοποιεία ήταν κρατικά, (στις κομμουνιστικές χώρες ήταν, ο κόσμος έκανε ουρές και πάλι δέν είχαν αρκετό). Σκεφτήτε τώρα μία παροχή νερού ανάλογη με το εμπόριο του ψωμιού στο νησί.
Θα πρέπει λοιπόν να επιδιωχθεί η δημιουργία μιας πραγματικά ελεύθερης αγοράς και συνθηκών ανταγωνισμού στις υπηρεσίες παροχής νερού με παράλληλη απόσυρση του κράτους και των ΟΤΑ απο επιχειρηματικές δραστηριότητες στον χώρο και ενίσχυση μόνο του ελεγκτικού τους ρόλου.
Η ΔΕΥΑΖ θα πρέπει να αυτονομηθεί πλήρως απο τον Δήμο και να λειτουργήσει σαν ιδιωτική εταιρεία παροχης νερου και αποχέτευσης. Οι εργαζόμενοι και η διεύθυνση στην ΔΕΥΑΖ θα μπορούν να έχουν την δυνατότητα ‘πρώτης προσφορας’ δηλαδή εαν θελήσουν και κάνουν μια σχετικά αξιόλογη οικονομικά πρόταση, θα μπορούν αυτοί να αναλάβουν την εταίρεια αλλα απο εκεί και πέρα δεν θα έχουν καμία σχέση με τον Δήμο.
Η Νομαρχία, που θα πρέπει να αναλάβει την στρατηγική στα θέματα του νερού, θα πρέπει να μπορεί να εκδόσει άδειες γεώτρησης, αφαλλάτωσης, κατασκευής δικτύου και παροχής νερού με πλειοδοτικούς διαγωνισμούς σε ιδιωτικές εταιρείες, τοπικές και έξω απο το νησί.
Το κράτος και οι ΟΤΑ θα πρέπει να περιοριστούν μόνο στα εξής:
-Στην έκδοση αδειών και ελέγχου μελετών για τα σχετικά έργα
-Στον έλεγχο της ποιότητας του νερου ώστε να διαφυλαχθεί η δημόσια υγεία και ασφάλεια.
-Στην διαχείρηση ενός συστήματος κουπονιών νερού για τους οικονομικά ασθενέστερους
-Στην διαφύλαξή του ελέυθερου ανταγωνισμού σε συνεργασία με την Επιτροπή Ελεύθερου Αναγωνισμου στην Αθήνα.
Αν και η καλή λειτουργία του ανταγωνισμού πάντα συγκρατεί τις τιμές, με την ελεύθερη διαμόρφωση των τιμών είναι αναμενόμενο οτι αυτές θα ανέβουν.
Στα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα θα δίνονται κουπόνια που θα αναλογούν σε μια ποσότητα νερού κατ’ατομο. Το νοικοκυριό θα επιλέγει την εταιρεία παροχής νερού, και αυτή θα εξαργυρώνει τα κουπόνια απο την Νομαρχία. Τα χρήματα για τα κουπόνια θα μπορούν να χρηματόδοτούνται απο την φορολογία τών εταιρείων παροχής νερού.
Το θέμα του νερού δεν μπορεί να εξαντληθεί με ένα άρθρο.
Το έγκυρο περιοδικό Economist έκανε ενα αναλυτικό αφιέρωμα στο νερό τον Ιούλιο του 2003, και σε επόμενο άρθρο σκοπέυω να κάνω μία περιληπτική παρουσίαση που ίσως βοηθήσει, γιατί όσο συνεχίζουμε έτσι, θα λέμε το νερό νεράκι και θα το πληρώνουμε απο πάνω.
Τη δροσία του να ‘χετε
Νίκος Χαραλάμπους
nikos.haralambous@greekliberals.net,
Ο Νίκος Χαραλάμπους, Αρχιτέκτονας, είναι ιδρυτικό μέλος και υποψήφιος βουλευτής της Φιλελεύθερης Συμμαχίας στον νομό Ζακύνθου. www.greekliberals.net
Αυγούστου 11, 2007 at 3:21 pm | Νερό-Υδάτινοι Πόροι | No comment
|
